Waarom praten met de ander vaak juist het moeilijkste is

"Ik weet eigenlijk best wat ik zou moeten zeggen, maar ik weet niet hoe."

Het is een opmerking die ik regelmatig hoor wanneer mensen vastlopen in een conflict.

Of het nu gaat om een ruzie binnen de familie, een conflict tussen collega's, een arbeidsconflict tussen werkgever en werknemer of een verschil van inzicht tussen zakelijke partners: vaak weten mensen diep van binnen best wat er speelt.

Toch blijkt juist het gesprek aangaan vaak het moeilijkste onderdeel.

Waarom vermijden we moeilijke gesprekken?

Conflicten brengen emoties met zich mee.

Mensen zijn bang om de ander te kwetsen. Of juist bang om zelf gekwetst te worden.

Soms vrezen we een ruzie. Soms zijn we bang voor afwijzing. En soms denken we simpelweg dat het gesprek toch niets zal veranderen.

Daardoor gebeurt er vaak iets opvallends:

We gaan praten over de ander, maar niet meer met de ander.

En precies daar ontstaan veel problemen.

Wat gebeurt er als we niet praten?

Wanneer mensen moeilijke gesprekken vermijden, gaan ze vaak zelf invullen wat de ander denkt, bedoelt of van plan is.

Een werknemer denkt:

"Mijn werkgever heeft toch al besloten dat ik weg moet."

Een werkgever denkt:

"Mijn medewerker wil helemaal niet meer meewerken."

Een collega denkt:

"Hij doet expres zo moeilijk."

Maar vaak blijken dit aannames te zijn.

Zonder gesprek ontstaat er ruimte voor interpretaties, misverstanden en frustraties. Daardoor kan een relatief klein meningsverschil uitgroeien tot een serieus conflict.

Van irritatie naar conflict

Veel conflicten beginnen klein.

Een afspraak die niet wordt nagekomen.

Een opmerking die verkeerd valt.

Een gevoel van ongelijkheid.

Een gebrek aan waardering.

Op zichzelf zijn dit meestal geen onoverkomelijke problemen.

Maar wanneer deze gevoelens niet worden besproken, kunnen ze zich opstapelen.

Na verloop van tijd ontstaat er afstand. De communicatie verslechtert en mensen gaan elkaar steeds minder begrijpen.

Wat begon als een irritatie, wordt uiteindelijk een conflict.

Arbeidsconflicten en verzuim

Op de werkvloer zie je dit regelmatig gebeuren.

Een leidinggevende spreekt verwachtingen onvoldoende uit.

Een werknemer voelt zich niet gehoord.

Collega's ergeren zich aan elkaar, maar spreken dat niet uit.

In eerste instantie lijkt er weinig aan de hand. Toch kunnen spanningen langzaam oplopen.

Soms ontstaat hierdoor een arbeidsconflict. In andere situaties leidt de stress uiteindelijk zelfs tot verzuim.

Juist daarom is het belangrijk om signalen vroeg te herkennen en bespreekbaar te maken.

Waarom een mediator kan helpen

Mensen denken soms dat mediation alleen bedoeld is voor ernstige conflicten.

In werkelijkheid werkt mediation vaak juist het beste wanneer partijen nog bereid zijn om met elkaar in gesprek te gaan.

Een mediator helpt niet door oplossingen op te leggen.

Een mediator helpt partijen om elkaar weer te begrijpen.

Door ruimte te creëren voor het verhaal achter de standpunten ontstaat vaak meer inzicht in wat er werkelijk speelt.

Dat geldt voor arbeidsconflicten, familieconflicten, zakelijke geschillen en samenwerkingsproblemen.

Luisteren is moeilijker dan praten

Veel mensen denken dat communicatie vooral draait om goed vertellen wat je bedoelt.

Maar minstens zo belangrijk is luisteren.

Echt luisteren.

Niet luisteren om te reageren.

Niet luisteren om je eigen gelijk te halen.

Maar luisteren om te begrijpen.

Dat klinkt eenvoudig, maar blijkt in de praktijk vaak verrassend lastig.

Toch ligt juist daar vaak de sleutel tot het oplossen van een conflict.

Hulp bij een conflict

Veel mensen zoeken pas hulp wanneer een conflict volledig is vastgelopen.

Dat is begrijpelijk, maar meestal niet nodig.

Hoe eerder spanningen bespreekbaar worden gemaakt, hoe groter de kans dat relaties kunnen worden hersteld en escalatie kan worden voorkomen.

Of het nu gaat om een ruzie, een arbeidsconflict, een verstoorde samenwerking of een situatie waarin communicatie steeds lastiger wordt: soms helpt het om een onafhankelijke derde mee te laten kijken.

Het gesprek dat je liever uitstelt

De gesprekken die we het liefst vermijden, zijn vaak juist de gesprekken die het meest nodig zijn.

Niet omdat ze makkelijk zijn.

Maar omdat er zonder gesprek meestal weinig verandert.

Conflicten verdwijnen zelden vanzelf.

Begrip, vertrouwen en oplossingen ontstaan meestal pas wanneer mensen weer met elkaar in gesprek gaan.

Op zoek naar een mediator?

Nova Progressio is gevestigd in Lelystad en begeleidt mediationtrajecten door heel Nederland.

Heb je te maken met een conflict, een arbeidsconflict, een verstoorde samenwerking of communicatieproblemen die steeds verder oplopen? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek, of bekijk eerst mijn werkwijze.

Nog vragen? Bekijk ook eens de veelgestelde vragen.

Saskia de Rie
MfN-registermediator | HR-adviseur | Loopbaancoach
Nova Progressio